Brazil

Brazil (Portugis: Brasil), secara rasminya Republik Persekutuan Brazil (Portugis: República Federativa do Brasil), ialah negara terbesar di Amerika Selatan serta di rantau Amerika Latin. Negara ini merupakan negara kelima terbesar di dunia dari segi keluasan dan populasi, dengan keluasan kira-kira 8.5 juta kilometer persegi dan lebih daripada 210 juta penduduk. Brazil ialah satu-satunya negara berbahasa Portugis di benua Amerika dan merupakan negara berbahasa Portugis terbesar di dunia. Bersempadan dengan setiap negara Amerika Selatan kecuali Chile dan Ecuador, Brazil mendiami hampir separuh daripada keluasan benua tersebut dan terkenal dengan sumber asli yang luas, kepelbagaian budaya yang kaya serta kepentingan ekonominya di peringkat global.

Geografi dan Persekitaran Semula Jadi

Brazil mendiami bahagian timur Amerika Selatan yang luas, terbentang dari hutan hujan Amazon di utara hingga ke padang rumput pampas di selatan, dan dari garis pantai Lautan Atlantik hingga ke Tanah Tinggi Brazil di kawasan pedalaman. Negara ini bersempadan dengan sepuluh buah negara, iaitu Argentina, Bolivia, Colombia, Guiana Perancis (wilayah luar negeri Perancis), Guyana, Paraguay, Peru, Suriname, Uruguay dan Venezuela. Garis pantai Atlantiknya terbentang sepanjang lebih 7,400 kilometer.

Lembangan Amazon, yang meliputi sebahagian besar utara Brazil, mengandungi hutan hujan tropika terbesar di dunia dan ekosistem daratan dengan kepelbagaian biologi paling tinggi di atas muka bumi. Sungai Amazon, iaitu sungai dengan isipadu aliran air terbesar di dunia, mengalir merentasi kawasan ini. Antara ciri geografi utama yang lain termasuk Pantanal, tanah lembap tropika terbesar di dunia, Air Terjun Iguaçu di sempadan dengan Argentina, serta Taman Negara Lençóis Maranhenses yang terkenal dengan gumul pasirnya. Iklim Brazil terbentang daripada iklim khatulistiwa di utara hingga ke iklim tropika dan subtropika di kawasan tengah dan selatan, sekalius menyokong kepelbagaian flora dan fauna yang luar biasa.

Brazil memiliki kira-kira 60 peratus daripada hutan hujan Amazon, yang memainkan peranan penting dalam pengawalaturan iklim global dan penjerapan karbon. Penebangan hutan secara berlebihan telah lama menjadi isu alam sekitar yang berterusan, dengan dasar pemuliharaan yang berbeza-beza antara satu pentadbiran kerajaan dengan pentadbiran yang lain.

Sejarah

Orang Asal dan Zaman Kolonial

Jauh sebelum kedatangan orang Eropah, Brazil telah didiami oleh pelbagai masyarakat peribumi, dengan anggaran populasi pra-Columbus antara dua hingga empat juta orang. Antara kumpulan peribumi yang terkenal termasuk bangsa Tupi, Guarani dan masyarakat penutur bahasa Ge. Bukti kewujudan masyarakat pra-Columbus yang kompleks, seperti geoglif di Acre dan tanah terra preta di Amazon, menunjukkan kewujudan corak petempatan yang maju di kawasan tersebut.

Pedro Álvares Cabral menuntut wilayah ini bagi pihak Portugal pada April 1500, menandakan bermulanya lebih tiga kurun pemerintahan kolonial Portugis. Ekonomi kolonial pada peringkat awal tertumpu kepada pengekstrakan kayu brazil, sebelum beralih kepada ladang tebu pada kurun ke-16 dan ke-17, yang sangat bergantung kepada tenaga buruh hamba Afrika. Perlombongan emas dan berlian di Minas Gerais mendorong pengembangan seterusnya pada kurun ke-18. Rio de Janeiro menjadi ibu kota kolonial pada tahun 1763, menggantikan Salvador.

Kemerdekaan dan Empayar

Pada tahun 1808, istana diraja Portugis melarikan diri ke Rio de Janeiro berikutan Perang Napoleon, sekalius meningkatkan status Brazil kepada sebahagian daripada United Kingdom Portugal, Brazil dan Algarve. Selepas Raja João VI pulang ke Portugal pada tahun 1821, puteranya Putera Pedro mengisytiharkan kemerdekaan Brazil pada 7 September 1822 dan menjadi Maharaja Pedro I. Empayar Brazil, yang kemudiannya diperintah oleh Pedro II dari tahun 1831 hingga 1889, merupakan sebuah raja berperlembagaan yang mencapai penyatuan wilayah dan pertumbuhan ekonomi, terutamanya melalui eksport kopi.

Perhambaan dimansuhkan secara rasmi pada tahun 1888 melalui pemeteraian Lei Áurea (Undang-Undang Emas), menjadikan Brazil negara terakhir di benua Amerika yang menamatkan institusi tersebut. Pada tahun berikutnya, satu rampasan kuasa tentera menamatkan pemerintahan raja dan menubuhkan Republik Pertama Brazil.

Zaman Republik dan Brazil Moden

Republik Lama (1889–1930) dicirikan oleh pemerintahan oligarki yang didominasi oleh golongan berkepentingan kopi dan tenusu. Revolusi 1930 membawa Getúlio Vargas ke tampuk kuasa dan memulakan satu tempoh pemodenan berpusat. Vargas memerintah sebagai diktator dari tahun 1937 hingga 1945, dan kemudiannya sebagai presiden yang dipilih secara demokrasi dari tahun 1951 hingga 1954. Pertengahan kurun ke-20 menyaksikan perindustrian yang pesat, pembinaan Brasília sebagai ibu kota baharu (dirasmikan pada tahun 1960) serta peralihan demografi yang ketara ke arah pembandaran.

Satu rampasan kuasa tentera pada tahun 1964 menubuhkan sebuah rejim kediktatoran yang bertahan sehingga tahun 1985. Dalam tempoh ini, Brazil mengalami "Keajaiban Brazil", iaitu pertumbuhan ekonomi yang pesat, namun disertai penindasan politik dan sekatan kebebasan media. Pendemokrasian mencapai kemuncaknya dengan Perlembagaan 1988 yang menubuhkan sebuah republik persekutuan demokrasi dengan hak mengundi sejagat. Dekad 1990 membawa kestabilan ekonomi melalui Plano Real, dan dekad-dekad berikutnya menyaksikan Brazil muncul sebagai salah satu ekonomi terbesar di dunia, sekalius menjadi tuan rumah kepada acara antarabangsa utama termasuk Piala Dunia FIFA 2014 dan Sukan Olimpik Musim Panas 2016 di Rio de Janeiro.

Kerajaan dan Politik

Brazil ialah sebuah republik persekutuan berpresiden berperlembagaan yang terdiri daripada 26 buah negeri dan satu Wilayah Persekutuan. Kerajaan dibahagikan kepada tiga badan: eksekutif yang diketuai oleh presiden sebagai ketua negara dan ketua kerajaan; perundangan iaitu Kongres Kebangsaan dwidewan yang terdiri daripada Dewan Perwakilan dan Senat Persekutuan; serta kehakiman yang diketuai oleh Mahkamah Agung Persekutuan. Presiden dipilih untuk penggal empat tahun melalui undian rakyat secara langsung, dengan kebenaran satu penggal berturut-turut.

Lanskap politik Brazil dicirikan oleh sistem pelbagai parti dengan bilangan parti politik yang besar, yang sering menghasilkan kerajaan gabungan. Brazil memainkan peranan yang aktif dalam hal ehwal antarabangsa sebagai ahli pengasas Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB), G20, BRICS dan Mercosur, serta dianggap sebagai kuasa global yang sedang membangun dan pemimpin serantau di Amerika Latin.

Ekonomi

Brazil memiliki ekonomi terbesar di Amerika Latin dan sentiasa berada dalam kalangan dua belas ekonomi teratas dunia dari segi KDNK nominal. Ekonominya sangat pelbagai, merangkumi sektor pertanian, perlombongan, perkilangan dan perkhidmatan. Brazil ialah pengeluar dan pengeksport komoditi pertanian terkemuka di dunia, termasuk kacang soya, kopi, tebu, daging lembu, unggas, jus oren dan etanol yang diperoleh daripada tebu. Negara ini juga memiliki kekayaan galian yang besar, antaranya sebagai pengeluar utama bijih besi, bauksit dan sumber lain.

Sekilah industri merangkumi perkilangan automotif, aeroangkasa, keluli, petrokimia dan barangan pengguna yang penting. Embraer, yang beribu pejabat di São José dos Campos, berada dalam kalangan syarikat aeroangkasa terbesar di dunia. Penemuan minyak luar pesisir di lapisan pra-garam (pre-sal) telah meletakkan Brazil sebagai pengeluar petroleum utama. Sektor perkhidmatan, termasuk perbankan, telekomunikasi dan pelancongan, menyumbang bahagian terbesar terhadap KDNK. Walaupun memiliki kekuatan ekonomi yang besar, Brazil menghadapi cabaran berterusan termasuk ketaksamaan pendapatan, jurang serantau dan kekangan infrastruktur.

Demografi dan Masyarakat

Dengan penduduk melebihi 210 juta orang, Brazil ialah negara paling ramai penduduk di Amerika Latin dan negara ketujuh paling ramai penduduk di dunia. Penduduknya sangat berbilang bangsa, hasil daripada berkurun lamanya penghijrahan dan kacuk antara masyarakat peribumi, penjajah Portugis, penduduk Afrika yang dibawa melalui perdagangan hamba seberang Atlantik, serta kumpulan pendatang kemudian dari Itali, Jerman, Sepanyol, Jepun, Syria-Lubnan dan pelbagai wilayah lain. Brazil menjadi tempat tinggal kepada diaspora Jepun terbesar di dunia, serta komuniti Itali dan Jerman yang besar di negeri-negeri selatan.

Brazil merupakan salah satu negara membangun paling terbandar, dengan majoriti penduduknya menetap di bandar. São Paulo ialah bandar terbesar dan pusat kewangan negara, manakala Rio de Janeiro, Brasília, Salvador, Fortaleza dan Belo Horizonte merupakan pusat bandar utama yang lain. Bahasa Portugis ialah bahasa rasmi dan bahasa utama negara, walaupun ratusan bahasa peribumi dan bahasa pendatang turut dituturkan. Gereja Katolik Rom secara sejarahnya merupakan agama dominan, namun Protestan Injili telah berkembang pesat dalam beberapa dekad kebelakangan ini; negara ini turut mempunyai komuniti penganut Spiritisme, agama Afro-Brazil, Yahudi dan Islam.

Budaya

Budaya Brazil ialah sintesis yang rancak daripada pengaruh peribumi, Afrika dan Eropah, yang diungkapkan melalui muzik, tarian, masakan, agama dan perayaan. Samba, bossa nova dan forró antara genre muzik paling terkenal di negara ini, dan muzik popular Brazil telah mendapat pengiktirafan antarabangsa. Karnival, terutamanya sambutan di Rio de Janeiro dan Salvador, merupakan perayaan paling masyhur di negara ini dan menarik jutaan peserta serta penonton setiap tahun.

Brazil telah memberikan sumbangan yang mendalam kepada kesusasteraan dunia, dengan tokoh-tokoh seperti Machado de Assis, Jorge Amado, Clarice Lispector dan Paulo Coelho mencapai pengiktirafan antarabangsa. Warisan seni bina negara ini termasuk hasil karya modenisme Oscar Niemeyer, terutamanya di ibu kota terancang Brasília yang merupakan Tapak Warisan Dunia UNESCO. Dalam bidang seni visual, Tarsila do Amaral dan gerakan Modenis yang lebih luas telah membentuk estetika Brazil yang tersendiri.

Bola sepak menduduki tempat terpenting dalam identiti kebangsaan Brazil. Pasukan kebangsaan Brazil telah memenangi Piala Dunia FIFA sebanyak lima kali, iaitu rekod tertinggi antara semua negara, dan pemain legenda seperti Pelé, Garrincha, Zico, Romário, Ronaldo dan Ronaldinho telah menjadi ikon global. Bola tampar, seni mempertahankan diri bercampur, perlumbaan Formula Satu dan sukan meluncur turut mendapat perhatian luas.

Masakan Brazil berbeza-beza mengikut rantau dan menampilkan hidangan seperti feijoada, semur kacang hitam dan daging yang dianggap sebagai hidangan kebangsaan; moqueca, semur makanan laut; pão de queijo, roti keju dari Minas Gerais; serta tradisi barbeku churrasco dari wilayah selatan. Negara ini juga terkenal dengan koktel caipirinha yang diperbuat daripada cachaça, limau nipis dan gula.

Kepelbagaian Biologi dan Alam Sekitar

Brazil diiktiraf sebagai sebuah negara megadiversiti, menjadi tempat tinggal kepada anggaran 15 hingga 20 peratus daripada kepelbagaian biologi dunia. Hutan hujan Amazon semata-mata mengandungi jutaan spesies tumbuhan, serangga, burung, mamalia dan ikan, yang kebanyakannya masih belum direkodkan oleh sains. Spesies ikonik di negara ini termasuk jaguar, berang-berang gergasi, helang harpy, anaconda, ikan lumba-lumba sungai merah jambu dan monyet tamarin singa emas. Hutan Atlantik di sepanjang pantai timur, walaupun keluasannya telah berkurangan dengan ketara, memiliki endemisme yang luar biasa dan dianggap sebagai salah satu kawasan panas kepelbagaian biologi yang paling terancam di dunia.

Perlindungan alam sekitar di Brazil merangkumi rangkaian luas taman negara, rizab biologi dan wilayah peribumi, yang kebanyakannya berfungsi sebagai halangan terhadap penebangan hutan. Negara ini telah meratifikasi perjanjian alam sekitar antarabangsa yang utama dan memainkan peranan berpengaruh dalam rundingan iklim global, memandangkan kepentingan sumber hutannya.

Hubungan Antarabangsa dan Kedudukan Global

Brazil mementingkan peranan yang semakin menonjol dalam hal ehwal global, dengan memperjuangkan multilateralisme, kerjasama Selatan-Selatan dan pembaharuan institusi antarabangsa, termasuk kerusi tetap dalam Majlis Keselamatan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu. Negara ini ialah ahli pengasas kumpulan BRICS bersama Rusia, India, China dan Afrika Selatan, serta terlibat secara aktif dalam pertubuhan seperti Pertubuhan Perdagangan Dunia, Pertubuhan Negara-Negara Amerika dan Masyarakat Negara-Negara Amerika Latin dan Caribbean. Mercosur, iaitu Pasaran Bersama Selatan yang ditubuhkan sebahagiannya melalui inisiatif Brazil, kekal sebagai tunjang dasar perdagangan seranauanya.

Lihat Juga

• Amerika Selatan
• Empayar Portugis
• Hutan hujan Amazon
• Sejarah Brazil
• Ekonomi Brazil