OpenAI

OpenAI is een Amerikaans bedrijf voor onderzoek en implementatie van kunstmatige intelligentie (AI), gevestigd in San Francisco, Californië. Het bedrijf werd in 2015 opgericht als non-profitonderzoekslaboratorium met als uitdrukkelijke missie te waarborgen dat algemene kunstmatige intelligentie (AGI) — hypothetische AI-systemen die menselijke capaciteiten evenaren of overtreffen — de hele mensheid ten goede komt. Sindsdien is OpenAI uitgegroeid tot een van de meest invloedrijke organisaties in de AI-industrie. Het bedrijf is vooral bekend om de ontwikkeling van de reeks GPT-taalmodellen (Generative Pre-trained Transformer), het beeldgeneratiesysteem DALL·E en de chatbot ChatGPT, die na de introductie in november 2022 een wereldwijde golf van interesse in generatieve AI op gang bracht. In de loop der jaren herstructureerde het bedrijf zich herhaaldelijk: in 2019 werd een hybride winstbeperkingsmodel ("capped-profit") ingevoerd en later volgde een beweging richting een public benefit corporation-structuur, waarbij nauwe financiële en infrastructurele banden met Microsoft werden onderhouden.

Achtergrond

OpenAI werd in december 2015 opgericht tegen de achtergrond van snelle vooruitgang in machine learning, grotendeels gedreven door deep learning-technieken en de beschikbaarheid van grafische verwerkingseenheden (gpu's). Doorbraken van organisaties als Google DeepMind en Facebook AI Research hadden zowel enthousiasme als zorg gewekt over de koers van de AI-ontwikkeling. Een groep technologen en ondernemers — onder wie Elon Musk (toen ceo van Tesla en SpaceX), Sam Altman (toen president van de startfinancier Y Combinator), Greg Brockman (voorheen werkzaam bij Stripe), Ilya Sutskever (een vooraanstaand deep learning-onderzoeker afkomstig van Google Brain), Wojciech Zaremba en John Schulman — richtte de organisatie op, samen met financiers als Peter Thiel, Reid Hoffman en Jessica Livingston, met een toegezegde inzet van in totaal één miljard Amerikaanse dollar.

De oprichters formuleerden twee centrale motivaties. Ten eerste maakten zij zich zorgen dat geavanceerde AI existentiële risico's zou kunnen opleveren wanneer zij werd ontwikkeld door een klein aantal goed gefinancierde bedrijven of overheden zonder voldoende aandacht voor veiligheid. Ten tweede waren zij van mening dat de meest veelbelovende strategie voor het bouwen van veilige AI — het trainen van grote systemen op brede gegevens — middelen en talent vereiste op een schaal vergelijkbaar met die van toonaangevende commerciële laboratoria, maar dat een dergelijk laboratorium als non-profit ingericht moest zijn, gericht op breed maatschappelijk voordeel en in beginsel op openheid. De naam "OpenAI" weerspiegelde de oorspronkelijke toezegging om onderzoek te publiceren en octrooien en code met het publiek te delen.

Geschiedenis

Oprichting en vroege jaren (2015–2018)

In haar eerste jaren opererde OpenAI als een non-profitonderzoekslaboratorium dat wetenschappelijke publicaties uitbracht en hulpmiddelen vrijgaf zoals Gym, een toolkit voor onderzoek naar versterkend leren (reinforcement learning), en Universe, een platform voor het meten van de capaciteiten van agenten in softwareomgevingen. Het laboratorium wierf vooraanstaande onderzoekers en zette projecten op het gebied van robotica, versterkend leren en taalmodellering op. In 2018 bouwde het team OpenAI Five, een systeem dat het complexe computerspel Dota 2 speelde, en Dactyl, een robotische hand die via simulatie was getraind om fysieke objecten te manipuleren. In datzelfde jaar verliet Elon Musk de raad van bestuur, met een beroep op mogelijke belangenverstrengeling met de AI-ontwikkeling bij Tesla, hoewel hij enige tijd donateur bleef. Ook in 2018 introduceerde OpenAI GPT-1, het eerste model uit de invloedrijke reeks taalmodellen.

Herstructurering en partnerschap met Microsoft (2019–2021)

In 2019 meldde OpenAI te hebben geconcludeerd dat het trainen van steeds grotere AI-systemen kapitaal zou vergen dat een non-profitorganisatie niet kon aantrekken. Het bedrijf richtte OpenAI Global, LLC op (oorspronkelijk OpenAI LP), een dochteronderneming met een winstplafond, waarin investeerders en medewerkers rendement konden ontvangen tot een veelvoud (aanvankelijk honderd keer) van hun inleg, terwijl alle winst daarboven naar de non-profitmoederorganisatie vloeide. Microsoft investeerde dat jaar één miljard dollar en werd de exclusieve cloudleverancier van het bedrijf. In 2020 licentieerde OpenAI GPT-3 aan Microsoft, dat het model in commerciële producten integreerde. In deze periode bracht het bedrijf GPT-2 gefaseerd uit: aanvankelijk werd het volledige model achtergehouden uit zorg over misbruik — een beslissing die aanzienlijke discussie over publicatienormen in AI-onderzoek opriep — voordat het in november 2019 volledig werd vrijgegeven. In 2021 lanceerde OpenAI DALL·E, een systeem dat beelden genereert op basis van tekstbeschrijvingen, en Codex, een codegeneratiemodel dat GitHub Copilot aandreef.

Het ChatGPT-tijdperk (2022–2023)

In 2022 bracht OpenAI DALL·E 2 uit, evenals Whisper, een systeem voor automatische spraakherkenning. Het kantelpunt kwam op 30 november 2022 met de lancering van ChatGPT, een conversatie-interface gebouwd op GPT-3.5. De chatbot bereikte naar schatting honderd miljoen gebruikers binnen twee maanden, werd daarmee destijds de snelst groeiende consumententoepassing ooit en leidde tot een brede publieke en commerciële kennismaking met generatieve AI. Begin 2023 breidde Microsoft zijn investering uit — naar verluidt met een toezegging van circa tien miljard dollar — en verwerkte OpenAI-modellen in zijn productlijnen. In maart 2023 bracht OpenAI GPT-4 uit, een multimodaal model dat aanzienlijk verbeterde redeneervaardigheden en prestaties liet zien bij professionele examens. Eind 2023 introduceerde het bedrijf aangepaste chatbots ("GPT's") en kondigde het geavanceerdere redeneercapaciteiten aan voor volgende modelgeneraties.

Leiderschapscrisis (november 2023)

In november 2023 zette de raad van bestuur van de non-profitorganisatie ceo Sam Altman onverwacht aan de kant, met de mededeling dat hij in zijn communicatie niet "consistent openhartig" was geweest. Greg Brockman nam uit solidariteit ontslag. Deze stap leidde tot vijf dagen van tumult, waarin honderden medewerkers een verklaring ondertekenden met de dreiging op te stappen tenzij Altman werd terugge